logo
Ус цаг уур, орчны судалгаа, мэдээллийн хүрээлэн

Уур амьсгалын сарын тойм

  

  2019 ОНЫ 2 ДУГААР САРЫН УУР АМЬСГАЛЫН ТОЙМ

Өвлийн саруудад Монгол орны нутаг дэвсгэр дээгүүр их даралтын орон зонхилон ажиглагддагтай  холбоотой цаг агаар гол төлөв тогтуун байдаг.  Манай орны  2 дугаар сарын  агаарын дундаж  температур (1981-2010 оны дунджаар) Алтай, Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, томоохон гол, нуурын сав газраар –24°С (-11.2°F)-аас хүйтэн, говь цөлийн бүс нутгаар  -12°С (10.4°F)-аас дулаан, бусад нутгаар  -12°С -аас -22°С  (10.4°F-аас -7.6°F) байдаг байна.

Монгол орны хэмжээнд 2 дугаар сард хур тунадас бага унадаг бөгөөд ойролцоогоор жилийн нийлбэр хур тунадасны 1 хувьтай тэнцдэг. Тус сард томоохон гол, нуурын сав газар болон  Ховдын урд хэсгээр 3-4.5 мм, Баян-өлгий, Увсын баруун хэсэг, цөлийн бүс нутгаар 0.2-1мм бусад нутгаар 1-2.5мм  унадаг байна.

 

Зураг 1. 1981-2010 оны 2 дугаар сарын агаарын дундаж температур,

нийлбэр хур тунадасны  газарзүйн тархалт

2019 оны  2 дугаар сард ихэнх нутгаар агаарын дундаж температур 1981-2010 оны олон жилийн дундажаас (ОЖД) хүйтэн байсан.  Бүс нутгаар авч үзэхэд  (Зураг 2) Өлгий, Ховд, Увс, Говь-алтай, Завхан, Архангай, Өвөрхангай, Баянхонгор, Өмнөговь, Дорноговь, Дундговь, Хөвсгөл нутгуудаар ОЖД-аас илүү хүйтэн байсан бол Дорнод, Сүхбаатар зарим нутгаар ОЖД-аас дулаан байжээ.  

Хур тунадасны хувьд тус сард Монгол орны хэмжээнд дунджаар 1.96 мм тунадас орсон. Бүс нутгаар авч үзэхэд  (Зураг 2) ихэнх нутгаар  ОЖД-аас их хур тунадас орсон. Харин  төвийн бүс нутаг, Хөвсгөл, Булган, Сэлэнгэ, Хэнтий, Дорнод,  Сүхбаатарын нутгийн зарим хэсгээр ОЖД-аас 20-40 хувиар бага хур тунадас орсон байна.

 

Зураг 2. 2019 оны 2 дугаар сарын агаарын дундаж температур, нийлбэр хур тунадасны

ОЖД-аас хазайх хазайлт

Монгол орноор дундажласан 2 дугаар сарын хоногийн дундаж  агаарын температурын явцыг харахад 1 болон 2 дугаар 10 хоногт ОЖД-аас хүйтэн харин 3 дугаар 10 хоногоос дулаарсан  байна. Хур тунадасны хувьд 1  дугаар 10 хоног  болон 2 дугаар 10 хоногийн дундуур бага зэрэг тунадас орсон байна. (Зураг 3)

Зураг 3. Хоногийн дундаж агаарын температур, нийлбэр хур тунадасны ОЖД-аас хазайх хазайлт

2 дугаар сард -30°С-аас хүйтэн өдөр Увс Завханы нутгаар 20-28 өдөр,  Ховд, Хөвсгөл, Булган, Сэлэнгэ, Төвийн зарим нутгаар 10-20 өдөр, бусад нутгаар ажиглагдаагүй байна.  

Зураг 4. -30°С-аас хүйтэн өдрийн тооны газарзүйн тархалт

Тус сард агаарын температурын үнэмлэхүй их утга Баянхонгорийн Эхийнголд   8.4°С, хөрсний үнэмлэхүй их температур Хэнтий Дадал 31°С хүрч ажиглагдсан бол  үнэмлэхүй бага утга Завханы Цэцэн-Уул агаарт -47.2°С, хөрсөнд -49°С хүрч хүйтэрсэн. Харин даралтын үнэмлэхүй их утга  Сэлэнгийн Сүхбаатарт 965.5 гПА, бага утга Баянхонгорын Баянбулагт 753.8 гПа хүрч тус тус ажиглагдсан. Салхины хурд хамгийн их нь Говь-алтайн Бугатад 32м/с хүрчээ.

Зураг 5. Тус сард ажиглагдсан экстремаль утгууд

1-р сар

2-р сар

3-р сар

4-р сар

5-р сар

6-р сар

7-р сар

8-р сар

9-р сар

10-р сар